Η Ελληνική Γεωργία σε Κρίση: Πώς οι Περιβαλλοντικοί Περιορισμοί «Πνίγουν» τον Παραδοσιακό Παραγωγό;

Το δίλημμα της πράσινης μετάβασης: Αυξημένο κόστος, γραφειοκρατία και η επιβίωση του μικρού αγρότη

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και η απαίτηση για βιώσιμη γεωργία έχουν φέρει την ελληνική αγροτική παραγωγή μπροστά σε μια μεγάλη τομή. Η ανάγκη για προστασία του εδάφους και των υδάτων είναι αδιαμφισβήτητη, ωστόσο, ο τρόπος εφαρμογής των νέων περιβαλλοντικών περιορισμών δημιουργεί σοβαρά προβλήματα ρευστότητας και βιωσιμότητας για τον παραδοσιακό Έλληνα αγρότη.

1. Αυξημένο Κόστος Παραγωγής

Οι νέοι κανονισμοί έχουν άμεσο αντίκτυπο στο κόστος:

• Απαγόρευση Φυτοφαρμάκων: Η απαγόρευση ή ο αυστηρός περιορισμός της χρήσης φθηνών, συμβατικών φυτοφαρμάκων αναγκάζει τους παραγωγούς να στραφούν σε ακριβότερες βιολογικές ή εναλλακτικές μεθόδους, αυξάνοντας δραματικά το κόστος των εισροών.
• Νέα Τεχνολογία: Η απαίτηση για χρήση «έξυπνων» συστημάτων άρδευσης και γεωργίας ακριβείας (όπως αισθητήρες και drones) για εξοικονόμηση νερού απαιτεί μεγάλες αρχικές επενδύσεις, τις οποίες ο μικρός παραγωγός αδυνατεί να καλύψει.
• Πιστοποιήσεις: Η απόκτηση των απαραίτητων περιβαλλοντικών πιστοποιήσεων (π.χ. GlobalGAP) είναι χρονοβόρα και κοστοβόρα, ειδικά για μικρές εκμεταλλεύσεις.

2. Η Γραφειοκρατία και οι Επιδότησεις

Ο παραδοσιακός παραγωγός αντιμετωπίζει ένα δυσανάλογο γραφειοκρατικό βάρος.

• Συμμόρφωση: Η υποχρέωση καταγραφής κάθε χρήσης νερού, λιπάσματος και φυτοφαρμάκου (αρχές της «Πολλαπλής Συμμόρφωσης») είναι πολύπλοκη και απαιτεί χρόνο που συχνά δεν διαθέτουν οι αγρότες.
• Πρόσβαση σε Επιδότηση: Η σύνδεση των επιδοτήσεων της ΚΑΠ (Κοινή Αγροτική Πολιτική) με αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους σημαίνει ότι η παραμικρή γραφειοκρατική παράλειψη ή σφάλμα οδηγεί στην απώλεια κρίσιμων οικονομικών ενισχύσεων.

3. Το Δίλημμα της Απόδοσης

Οι περιορισμοί στη χρήση χημικών και λιπασμάτων συχνά οδηγούν σε μείωση των αποδόσεων. Ο παραγωγός βρίσκεται στο δίλημμα: να παράγει λιγότερο, αλλά «πράσινο», προϊόν με υψηλότερο κόστος, ή να διακινδυνεύσει την οικονομική του επιβίωση. Αυτό δημιουργεί ένα ανταγωνιστικό μειονέκτημα σε σχέση με τις εισαγόμενες φθηνές παραγωγές από χώρες με λιγότερο αυστηρούς κανονισμούς.

Για να επιβιώσει η ελληνική γεωργία, απαιτείται μια ισορροπημένη στρατηγική: επιδότηση της τεχνολογίας, απλοποίηση της γραφειοκρατίας και ουσιαστική στήριξη του μικρού παραγωγού στην πράσινη μετάβαση.