Ο Τύπος των Νεφών (Clouds): Πώς μας Λένε την Ιστορία του Καιρού

Ταξινόμηση, μορφολογία και η κρυφή γλώσσα των ατμοσφαιρικών υδρατμών

Τα σύννεφα είναι το ορατό αποτέλεσμα της ψύξης και της συμπύκνωσης των υδρατμών στην ατμόσφαιρα. Η διεθνής μετεωρολογική κοινότητα τα ταξινομεί σε δέκα κύριες κατηγορίες (γένη) με βάση δύο κριτήρια: το ύψος στο οποίο βρίσκονται και τη μορφή τους. Η αναγνώριση αυτών των τύπων είναι το πρώτο και πιο βασικό βήμα για την κατανόηση της εξέλιξης του καιρού.

1. Η Διεθνής Ταξινόμηση με Βάση το Ύψος

Οι δέκα βασικοί τύποι νεφών κατανέμονται σε τρεις κύριες οριζόντιες ζώνες ύψους:

• Υψηλά Νέφη (Άνω των 6.000 μέτρων): Βρίσκονται σε πολύ ψυχρές περιοχές της ατμόσφαιρας. Αποτελούνται σχεδόν αποκλειστικά από κρυστάλλους πάγου. Αυτά είναι οι Σίρροι (Cirrus), οι Σιροσωρείτες (Cirrocumulus) και οι Σιροστρώματες (Cirrostratus).
• Μεσαία Νέφη (2.000 έως 6.000 μέτρα): Αποτελούνται από υπέρψυκτα σταγονίδια νερού ή μικτούς κρυστάλλους πάγου. Αυτά είναι οι Αλτοσωρείτες (Altocumulus) και οι Αλτοστρώματες (Altostratus).
• Χαμηλά Νέφη (Κάτω των 2.000 μέτρων): Αποτελούνται κυρίως από σταγονίδια νερού. Αυτά είναι οι Στρώματες (Stratus), οι Στρωματοσωρείτες (Stratocumulus) και οι Νιμβοστρώματες (Nimbostratus).

2. Οι Τρεις Βασικές Μορφολογίες και η Σημασία τους

Πέρα από το ύψος, τα σύννεφα ταξινομούνται με βάση τη μορφή τους, η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη με το τι καιρό φέρνουν:

Α. Τα Σωρειτοειδή Νέφη (Cumulus - Σωρείτες)

Οι Σωρείτες (Cumulus) είναι τα σύννεφα που μοιάζουν με βαμβάκι ή πύργους. Σχηματίζονται από έντονη ανοδική κίνηση θερμού αέρα (ρεύματα μεταφοράς). Είναι συχνά σημάδι καλού καιρού όταν είναι μικρά. Όμως, όταν αναπτύσσονται κατακόρυφα σε μεγάλο ύψος (γίνονται Σωρειτομελανίες / Cumulonimbus), μετατρέπονται στους κυρίους φορείς ισχυρών καταιγίδων, κεραυνών και χαλαζιού.

Β. Οι Στρωματοειδείς Νέφες (Stratus - Στρώματες)

Οι Στρώματες (Stratus) μοιάζουν με μεγάλα, γκρίζα φύλλα ή ομοιόμορφα στρώματα που καλύπτουν τον ουρανό, συχνά σε χαμηλό ύψος. Αυτά τα νέφη υποδηλώνουν σταθερή ατμόσφαιρα και όχι έντονες ανοδικές κινήσεις. Συνήθως φέρνουν ψιχάλες, ήπια βροχή ή ομίχλη, αλλά ποτέ βίαιες καταιγίδες. Οι Νιμβοστρώματες είναι παχιά στρώματα που φέρνουν παρατεταμένη και συνεχόμενη βροχή.

Γ. Τα Ινώδη Νέφη (Cirrus - Σίρροι)

Οι Σίρροι (Cirrus) είναι τα ψηλότερα νέφη, που μοιάζουν με λεπτές, ινώδεις ουρές ή φτερά. Βρίσκονται σε μεγάλο ύψος και αποτελούνται από κρυστάλλους πάγου. Συνήθως είναι σημάδι καλού καιρού. Ωστόσο, εάν οι Σίρροι αρχίσουν να πυκνώνουν και να καλύπτουν τον ουρανό (Σιροστρώματες), συχνά σημαίνουν ότι πλησιάζει ένα θερμό μέτωπο, φέρνοντας αλλαγή του καιρού και πιθανώς βροχή μέσα στις επόμενες 12 με 24 ώρες.

3. Το Πιο Επικίνδυνο Νέφος: Ο Σωρειτομελανίας

Το πιο σημαντικό νέφος για την πρόγνωση είναι ο Σωρειτομελανίας (Cumulonimbus - Cb). Αυτό το νέφος εκτείνεται κατακόρυφα σε όλα τα στρώματα της ατμόσφαιρας, με την κορυφή του να φτάνει ακόμη και τα 15.000 μέτρα. Ο Σωρειτομελανίας είναι υπεύθυνος για όλα τα ακραία καιρικά φαινόμενα: κεραυνούς, χαλάζι, ισχυρές ριπές ανέμου και σίφωνες (ανεμοστρόβιλους). Η παρατήρηση της ανάπτυξής του είναι μια άμεση προειδοποίηση για επικείμενη βίαιη καταιγίδα.

Τα σύννεφα είναι ένας καθημερινός και αξιόπιστος μετεωρολογικός χάρτης. Μαθαίνοντας τη γλώσσα τους, αποκτούμε τη δυνατότητα να «διαβάζουμε» τον καιρό, ακόμη και χωρίς την τεχνολογία.