Тековен индекс на квалитет на воздухот и нивоа на загадувачи
Сплитско-далматинска жупанија, Хрватска
Дневна прогноза за квалитет на воздухот. PM2.5, PM10, O₃, NO₂, SO₂, CO.
Квалитет на воздухот
51
Осетливите групи (деца, постари лица, луѓе со респираторни состојби) може да почувствуваат симптоми. Размислете за намалување на долготрајното напорување на отворено.
μg/m³
Прогноза по часови
AQI · PM2.5 μg/m³
11:005112
12:005411
13:005811
14:006011
15:005910
16:005810
17:005710
18:005510
19:00539
20:00519
21:00499
22:00469
23:004510
00:003911
01:003512
02:003313
03:002913
04:002713
05:002613
06:002913
07:003313
08:003911
09:004411
10:005011
PM2.5
11.7μg/m³
78% од границата на СЗОЗагрижувачко
PM10
17.2μg/m³
38% од границата на СЗОДобро
Озон (O₃)
116.8μg/m³
117% од границата на СЗОНадминато
NO₂
3.4μg/m³
14% од границата на СЗОДобро
SO₂
1.9μg/m³
5% од границата на СЗОДобро
CO
184.9μg/m³
5% од границата на СЗОДобро
Дневна прогноза за квалитет на воздухот
Денес54Умерен45–60
сре.45Умерен26–63
чет.44Умерен29–60
пет.47Умерен25–62
саб.42Умерен23–66
Скала на Европскиот индекс за квалитет на воздухот
0–20
Добар
Загадувањето на воздухот претставува мал или никаков ризик.
21–40
Прифатлив
Прифатливо за повеќето; многу чувствителни лица може да забележат симптоми.
41–60
Умерен
Деца, постари и болни треба да го ограничат подолгиот напор на отворено.
61–80
Лош
Сите може да почнат да чувствуваат ефекти; чувствителните групи ризикуваат поголеми ефекти.
81–100
Многу лош
Здравствено предупредување за итни услови; веројатно ќе бидат погодени сите.
100+
Опасен
Здравствена тревога: сериозни ефекти за сите — ограничете го времето надвор.
Европскиот индекс за квалитет на воздухот се движи од 0 (најдобар) до 100+ (најлош). Ги комбинира мерењата на честичките и гасовитите загадувачи во еден број.
Историја — Последните 30 дена
min–max Просечен AQI
Што се овие загадувачи?
PM2.5 — Фини честички помали од 2,5 микрометри. Доволно мали за да ги заобиколат носот и грлото, навлегувајќи длабоко во белите дробови и дури во крвотокот. Главни извори: издувни гасови, индустриски процеси и шумски пожари.
PM10 — Груби честички помали од 10 микрометри, вклучувајќи прашина, полен и абење на патот. Иако поголеми од PM2.5, сепак предизвикуваат надразнување на дишните патишта и влошување на астмата.
O₃ — Приземниот озон не се емитува директно — се формира кога азотните оксиди и испарливите органски соединенија реагираат на сончева светлина. Повисок е летните попладниња. Може да предизвика астматични напади и да ја намали белодробната функција.
NO₂ — Азотниот диоксид доаѓа главно од моторите на возилата и електраните. Предизвикува воспаление на внатрешниот ѕид на дишните патишта, правејќи ги белите дробови поранливи на инфекции.
SO₂ — Сулфурниот диоксид се ослободува при согорување на фосилни горива со сулфур, особено јаглен и нафта. Дури и кратка изложеност може да ги стесни дишните патишта, особено кај астматичари.
CO — Јаглеродниот моноксид е гас без мирис од нецелосно согорување на горива. На отворено, доаѓа главно од сообраќајот. При зголемени нивоа, ја намалува способноста на крвта да пренесува кислород.
Прашина (AOD) — AOD 550nm.
Често поставувани прашања за квалитетот на воздухот
Што е индексот за квалитет на воздухот?
Европскиот AQI е број од 0 до 100+ кој резимира колку е чист или загаден воздухот. Ги комбинира мерењата на фините честички (PM2.5, PM10) и гасовите (озон, NO₂, SO₂) во еден збирен резултат. Колку е поголем бројот, толку е полош квалитетот на воздухот и поголем е здравствениот ризик.
Кој е најосетлив на загадување на воздухот?
Децата, постарите лица, бремените жени и луѓето со астма, COPD или срцеви болести се најранливи. Дури и умерени нивоа на загадување (AQI 41–60) може да предизвикаат симптоми кај овие групи. Спортистите и работниците на отворено, исто така, се изложени повеќе поради забрзаното дишење.
Како можам да се заштитам?
Во денови со силно загадување: останете во затворен простор со затворени прозорци, користете пречистувачи на воздух со HEPA филтри, избегнувајте напорно вежбање на отворено (особено во близина на прометни патишта) и проверете ја прогнозата за AQI пред да планирате активности. Дури и во умерени денови, осетливите поединци треба да го ограничат долготрајното престојување на отворено.
Кога квалитетот на воздухот е типично најлош?
Озонот достигнува врв во топли, сончеви попладниња (лето). Загадувањето со честички (PM2.5) е најчесто најлошо зиме поради греење и температурни инверзии кои ги задржуваат загадувачите близу земјата. Сообраќајот во шпицот предизвикува скокови на NO₂ наутро и навечер. Прашинските настани и шумските пожари може да предизвикаат ненадејни, сериозни скокови во кое било време од годината.
Податоци: Copernicus CAMS · CC-BY-4.0
Квалитет на воздухот во близина