ما دنیای اسنونادوها را کاوش میکنیم، ستونهای برف چرخان نادر که بر روی سطوح یخزده ظاهر میشوند. تفاوت بین "دیو برف" و گردباد واقعی متصل به طوفان برفی را توضیح میدهیم. شرایط ترمودینامیکی لازم برای شکلگیری آنها، اهمیت سرمایش آدیاباتیک و اینکه چرا مشاهده آنها "جام مقدس" برای شکارچیان طوفان محسوب میشود را تحلیل میکنیم.
اسنونادو: گردباد برفی بسیار نادر
وقتی یخبندان با گرداب ملاقات میکند: هواشناسی پشت "ارواح" زمستان
در دنیای هواشناسی، پدیدههایی وجود دارند که بسیاری از دانشمندان در تمام دوران کاری خود هرگز موفق به دیدن آنها نمیشوند. یکی از آنها اسنونادو است. این اصطلاح که از کلمات snow (برف) و tornado (گردباد) مشتق شده، یک ستون برف چرخان را توصیف میکند که از زمین به سمت آسمان بالا میرود. اگرچه شبیه گردبادهای ترسناک تابستان است، اسنونادو فیزیک منحصر به فرد خود را دارد و ظهور آن نیازمند تعادل بسیار ظریفی از شرایط جوی است که آن را به یکی از نادرترین مناظر روی این سیاره تبدیل میکند.
1. اسنونادو واقعاً چیست؟
اغلب سردرگمی در مورد اینکه چه چیزی یک اسنونادو واقعی را تشکیل میدهد وجود دارد. در واقع، دو نوع از این پدیده وجود دارد:
- دیو برف (Snow Devil): این رایجترین نوع است. شبیه "دیوهای گرد و غبار" تابستان است. در هوای صاف تشکیل میشود وقتی تودهای از هوای گرمتر نزدیک زمین به طور ناگهانی از طریق هوای سردتر بالا میرود و برف تازه را به یک گرداب میکشد.
- اسنونادو واقعی: این یک گردباد است که مستقیماً به یک ابر طوفان (اغلب یک کومولونیمبوس که طوفان برفی تولید میکند) متصل است. بسیار قویتر، نادرتر است و میتواند آسیب واقعی ایجاد کند.
2. دستور ایجاد: گرما در یخبندان
پارادوکس اسنونادو این است که نیازمند منبع "گرما" در محیط یخزده است. رایجترین مکان برای شکلگیری آنها بالای دریاچههای یخزده یا وسعتهای بزرگ برف تازه و سبک است.
- تابش خورشیدی: حتی در یک روز یخزده، خورشید میتواند یک سطح تیره زیر برف یا نقطهای از دریاچه که کاملاً پوشیده نشده را کمی گرم کند.
- حرکت صعودی سریع: این هوای کمی گرمتر چگالی کمتری دارد و شروع به بالا رفتن میکند. اگر هوای بالایی بسیار سرد باشد (منشأ قطبی)، اختلاف دما یک تمایل صعودی شدید ایجاد میکند.
- ماشه باد: اگر در آن نقطه تغییری در جهت باد (برش باد) وجود داشته باشد، ستون صعودی شروع به چرخش میکند، برف را بلند میکند و "گردباد سفید" قابل مشاهده را ایجاد میکند.
3. چرا اینقدر نادر است؟
برای تشکیل یک اسنونادو، همه چیز باید کامل باشد.
اگر باد خیلی قوی باشد، گرداب را قبل از تشکیل پراکنده خواهد کرد. اگر برف سنگین و مرطوب باشد، باد نمیتواند آن را بلند کند. اگر جو فاقد ناپایداری لازم باشد، ستون هرگز ارتفاع نخواهد گرفت. این ترکیب "آرامش" و "ناپایداری" چیزی است که اسنونادو را به یک معجزه هواشناسی تبدیل میکند.
4. پدیده اثر دریاچه و طوفانهای برفی
بیشتر اسنونادوهای واقعی در طول رویدادهای برف اثر دریاچه (Lake-Effect Snow) مشاهده میشوند. وقتی هوای یخزده از روی آبهای نسبتاً گرم یک دریاچه بزرگ عبور میکند، طوفانهای برفی شدید ایجاد میشود.
در داخل این طوفانها، حرکات صعودی شدید میتوانند چرخش هوا را "کش" دهند و گردبادهای برفی ایجاد کنند که میتوانند از دریاچه به سمت خشکی حرکت کنند. در ایالات متحده و کانادا، دریاچههای بزرگ "آزمایشگاه" اصلی برای تولید چنین پدیدههایی هستند.
5. آیا خطرناک است؟
اگرچه بیشتر اسنونادوها (نوع دیو برف) بیضرر هستند و فقط چند دقیقه طول میکشند، پدیدههای بزرگتر میتوانند قدرت یک گردباد EF0 یا EF1 را داشته باشند.
- سرعت باد: بادها در داخل آنها میتوانند از 100 کیلومتر بر ساعت تجاوز کنند.
- دید: بزرگترین مشکل افت فوری دید به صفر (سفیدی) در داخل گرداب است که اگر پدیده از یک بزرگراه عبور کند میتواند حوادث ایجاد کند.
6. روانشناسی "روح" سفید
برای کسانی که شانس دیدن آن را دارند، تجربه ماورایی است. برخلاف گردبادهای تابستانی که با "غرش" باران و رعد و برق همراه هستند، اسنونادوها اغلب در محیطی از سکوت مطلق تشکیل میشوند، جایی که برف صداها را جذب میکند. ستون سفید که روی منظره سفید میرقصد مانند یک روح به نظر میرسد که از هیچ ظاهر میشود و به همان سرعت ناپدید میشود.
زیبایی غیرقابل پیشبینی زمستان
اسنونادو یادآوری است که هواشناسی همیشه قابل پیشبینی نیست. این نقطهای است که قوانین فیزیک چیزی غیرمنتظره و زیبا را از طریق سختترین شرایط ایجاد میکنند. علیرغم نادر بودنش، این پدیده به ما میآموزد که حتی در عمیقترین زمستان، جو یک موجود پویا و پر از انرژی باقی میماند.
اگر روزی خود را روی یک دریاچه یخزده یافتید و دیدید برف شروع به رقصیدن دایرهای کرده، بایستید و تماشا کنید: ممکن است شاهد یکی از نادرترین اسرار سیاره ما باشید.
