Από πού πήραν το όνομά τους οι μήνες και οι ημέρες της εβδομάδας;

Πολλές φορές χρησιμοποιούμε τους μήνες και τις ημέρες χωρίς να σκεφτόμαστε την ιστορία που κρύβουν τα ονόματά τους. Κι όμως, η προέλευσή τους είναι γεμάτη θεότητες, αστρονομία, αυτοκράτορες και αρχαία έθιμα. Ας δούμε αναλυτικά από πού προέρχονται.

Οι μήνες του χρόνου

Το ημερολόγιο που χρησιμοποιούμε σήμερα είναι το Γρηγοριανό, βασισμένο στο παλαιότερο Ιουλιανό, που καθιέρωσε ο Ιούλιος Καίσαρας το 46 π.Χ. Οι Ρωμαίοι έδωσαν τα ονόματα στους περισσότερους μήνες, μερικά από τα οποία φτάνουν αναλλοίωτα μέχρι σήμερα.

• Ιανουάριος (January): Από τον θεό Ιανό, θεότητα των ξεκινημάτων και των περασμάτων.
• Φεβρουάριος (February): Από τη ρωμαϊκή γιορτή Februa, καθαρμών και εξαγνισμού.
• Μάρτιος (March): Αφιερωμένος στον θεό του πολέμου, τον Άρη (Mars), καθώς τότε ξεκινούσαν οι στρατιωτικές εκστρατείες.
• Απρίλιος (April): Πιθανότατα από τη λατινική λέξη aperire, που σημαίνει «ανοίγω», λόγω της άνοιξης και της ανθοφορίας.
• Μάιος (May): Από τη θεά Maia, προστάτιδα της γονιμότητας.
• Ιούνιος (June): Από τη θεά Juno, προστάτιδα του γάμου και της οικογένειας.
• Ιούλιος (July): Ονομάστηκε προς τιμήν του Ιουλίου Καίσαρα.
• Αύγουστος (August): Ονομάστηκε προς τιμήν του Αυτοκράτορα Αύγουστου.
• Σεπτέμβριος (September): Από το λατινικό septem = επτά, αφού παλαιότερα ήταν ο έβδομος μήνας.
• Οκτώβριος (October): Από το octo = οκτώ.
• Νοέμβριος (November): Από το novem = εννέα.
• Δεκέμβριος (December): Από το decem = δέκα.

Οι ημέρες της εβδομάδας

Οι ημέρες της εβδομάδας συνδέονται κυρίως με τους πλανήτες και τις θεότητες που σχετίζονται με αυτούς. Οι Ρωμαίοι είχαν ήδη καθιερώσει την ονοματοδοσία, αλλά στην ελληνική και χριστιανική παράδοση τα ονόματα άλλαξαν.

• Δευτέρα: Από τη λατινική «secunda feria», δηλαδή «δεύτερη ημέρα». Στην ελληνική σημαίνει κυριολεκτικά «η δεύτερη».
• Τρίτη: Η «τρίτη ημέρα» της εβδομάδας.
• Τετάρτη: Στην αρχαιότητα συνδέθηκε με τον Ερμή (Mercury). Στα ελληνικά διατηρήθηκε ως «η τέταρτη ημέρα».
• Πέμπτη: Αντίστοιχα η πέμπτη ημέρα, που στους Ρωμαίους συνδεόταν με τον Δία (Jupiter).
• Παρασκευή: Η έκτη ημέρα, αφιερωμένη στη ρωμαϊκή θεά Αφροδίτη (Venus). Στα ελληνικά πήρε το όνομα «Παρασκευή» γιατί ήταν η μέρα προετοιμασίας για το Σάββατο.
• Σάββατο: Από το εβραϊκό Shabbat, την ημέρα ανάπαυσης.
• Κυριακή: Από το «Ημέρα του Κυρίου», που καθιερώθηκε από τον Χριστιανισμό.

Η ιστορία πίσω από την καθημερινότητα

Οι μήνες και οι ημέρες είναι κάτι πολύ περισσότερο από απλές λέξεις. Αποτελούν μνήμες και απομεινάρια παλιών θρησκειών, αστρονομικών παρατηρήσεων και κοινωνικών συνηθειών. Έτσι, κάθε φορά που λέμε «Μάρτιος» ή «Παρασκευή», ουσιαστικά κουβαλάμε κομμάτια πολιτισμών που διαμόρφωσαν τον τρόπο με τον οποίο μετράμε τον χρόνο.