Η τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, πέρα από τη διεθνή τιμή του πετρελαίου. Το κρύο, η βροχή και η γενικότερη κακοκαιρία δημιουργούν μια αλυσίδα επιβαρύνσεων— από τη φορολογία και το κόστος μεταφοράς μέχρι την αυξημένη ζήτηση για θέρμανση— που τελικά μετακυλίονται στον καταναλωτή.
Καύσιμα και Καιρός: Γιατί η Βροχή και το Κρύο Ανεβάζουν την Τιμή της Βενζίνης στην Ελλάδα
Ο ρόλος της εποχικότητας, της φορολογίας και των διεθνών αγορών στην τελική τιμή της αντλίας
Η σύνδεση μεταξύ του άσχημου καιρού και της αύξησης της τιμής των καυσίμων είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται κάθε φθινόπωρο και χειμώνα. Παρόλο που η τιμή του αργού πετρελαίου καθορίζεται στις διεθνείς αγορές, οι εποχικές αλλαγές και οι καιρικές συνθήκες στην Ελλάδα ενεργοποιούν μια σειρά από μηχανισμούς που κάνουν το τελικό κόστος του λίτρου να ανεβαίνει.
1. Η Μετατόπιση της Ζήτησης: Από Βενζίνη σε Πετρέλαιο Θέρμανσης
Ο κυριότερος παράγοντας είναι η εποχικότητα και η μετατόπιση της παγκόσμιας ζήτησης προς το πετρέλαιο θέρμανσης.
- Παραγωγή: Το πετρέλαιο θέρμανσης και το ντίζελ (κίνησης) έχουν παρόμοια βάση με τη βενζίνη (μαζί με την κηροζίνη). Όταν οι διυλιστές αυξάνουν την παραγωγή ντίζελ και πετρελαίου θέρμανσης για να καλύψουν τις χειμερινές ανάγκες της Ευρώπης, μειώνεται η διαθεσιμότητα για βενζίνη.
- Κόστος Διύλισης: Η αυξημένη ζήτηση για τα «χειμερινά» προϊόντα αυξάνει την πίεση στα διυλιστήρια, οδηγώντας σε αύξηση του κόστους διύλισης και, κατ' επέκταση, της τιμής όλων των παραγώγων.
2. Κόστος Μεταφοράς και Εφοδιαστική Αλυσίδα
Η κακοκαιρία επηρεάζει άμεσα την εφοδιαστική αλυσίδα, ειδικά στην νησιωτική Ελλάδα.
- Θαλάσσιες Μεταφορές: Οι δυνατοί άνεμοι και οι καταιγίδες δυσκολεύουν ή καθυστερούν τη μεταφορά καυσίμων προς τα νησιά και τις απομακρυσμένες περιοχές. Αυτές οι καθυστερήσεις αυξάνουν τα λειτουργικά κόστη των εταιρειών, τα οποία μετακυλίονται στους καταναλωτές.
- Δρόμοι και Δίκτυα: Σε περιπτώσεις έντονης χιονόπτωσης ή πλημμυρών, η τροφοδοσία των πρατηρίων γίνεται δυσχερής, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει προσωρινές ελλείψεις και τοπικές αυξήσεις τιμών.
3. Η Φορολογία: Ο Σταθερός Παράγοντας
Αν και η φορολογία δεν επηρεάζεται από τον καιρό, είναι ο λόγος που η τιμή στην Ελλάδα είναι τόσο υψηλή. Πάνω από το 60% της τελικής τιμής της βενζίνης αποτελείται από Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ). Αυτή η υψηλή βάση σημαίνει ότι ακόμα και μικρές μεταβολές στην τιμή παραγωγού γίνονται αισθητές στην τσέπη του καταναλωτή.
Συμπέρασμα: Η αύξηση της τιμής των καυσίμων τον χειμώνα είναι ένας σύνθετος συνδυασμός της διεθνούς ζήτησης για θέρμανση, του αυξημένου κόστους logistics λόγω κακοκαιρίας και της σταθερά υψηλής ελληνικής φορολογίας.
